รูปหน้าปก บทนำสารบัญ
วารสารวิทยาการจัดการ ปีที่ 12  ฉบับที1 (มกราคม-มิถุนายน 2560)
     รายละเอียดบทความ  
  ชื่อบทความ (ไทย)  การบริหารความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจของชุมชนเศรษฐกิจพอเพียงบ้านดอกบัว
  ชื่อบทความ (Eng)  The Economic Risk Management Factors of Sufficiency Economy Community, Ban Dok-bua, Phayao Province
  ผู้เขียน  ประภาพรรณ ไชยานนท์* วิรุณสิริ ใจมา**
  ข้อมูลผู้เขียน  *Phd. (Management) Adamson University (2003) ปัจจุบันเป็น ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สังกัดโปรแกรมวิชาบริหารธุรกิจ (เศรษฐศาสตร์ธุรกิจ) คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย **DBA. University of South Australia (2008), ปัจจุบันเป็น ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สังกัดโปรแกรมวิชาบริหารธุรกิจ (เศรษฐศาสตร์ธุรกิจ) คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
  บทคัดย่อภาษาไทย
      การวิจัยเรื่อง “การบริหารความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจของชุมชนเศรษฐกิจพอเพียง บ้านดอกบัว จังหวัดพะเยา” นี้ได้ดำเนินงานวิจัยโดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาโครงสร้างทางเศรษฐกิจและสังคม และความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจของชุมชนเศรษฐกิจพอเพียง บ้านดอกบัว จังหวัดพะเยา และ2) เพื่อหามาตรการและแผนงานควบคุมความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจของชุมชนเศรษฐกิจพอเพียง บ้านดอกบัว จังหวัดพะเยา โดยเก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพจากสมาชิกหมู่บ้านดอกบัว จังหวัดพะเยา จำนวน 208 ครัวเรือน หัวหน้าองค์กรชุมชน 10 คุ้ม หัวหน้ากลุ่มกิจกรรมการผลิตทั้งหมด 13 กลุ่ม และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง มีเครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบบันทึกการสนทนากลุ่ม ข้อค้นพบจากการศึกษามีรายละเอียดดังต่อไปนี้ ผลการศึกษาโครงสร้างทางเศรษฐกิจและสังคม และความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจของชุมชนเศรษฐกิจพอเพียง บ้านดอกบัว จังหวัดพะเยา พบว่า มีความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจ 12 ประเด็นตามลำดับความเสี่ยง คือ 1) ความเสี่ยงด้านการใช้สารเคมีในการเกษตร สำหรับการปลูกข้าว และการควบคุมวัชพืชในแปลงเกษตร 2) ความเสี่ยงด้านระบบการจัดการข้าว เกิดจากการขาดองค์ความรู้ในการบริหารจัดการด้านธุรกิจ 3) ความเสี่ยงด้านผู้สืบทอดเจตนารมณ์ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงลดน้อยลง โดยมีสาเหตุมาจากบุตรหลานไปศึกษาและประกอบอาชีพนอกพื้นที่ และขาดความสนใจที่จะสานต่ออาชีพของบิดามารดา 4) ความเสี่ยงด้านปริมาณน้ำใช้สำหรับการเกษตรลดลง เนื่องจากพื้นที่แหล่งกักเก็บน้ำของชุมชนถูกบุกรุกและเกิดภัยธรรมชาติ ทำให้เกิดการตื้นเขิน 5) ความเสี่ยงด้านองค์ความรู้เกี่ยวกับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนในปี 2558 เช่น ภาษาต่างประเทศ วัฒนธรรม และประเพณี 6) ความเสี่ยงด้านค่าครองชีพสูงขึ้นจากการที่คนในชุมชนมีวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไป มีการบริโภคสินค้ามากขึ้น 7) ความเสี่ยงด้านวัตถุดิบสำหรับการผลิตหัตถกรรมมีจำนวนลดลงและมีราคาสูง เนื่องจากสินค้าหัตถกรรมจากชุมชนเป็นที่ต้องมากขึ้น 8) ความเสี่ยงด้านรูปแบบการบริหารจัดการโฮมสเตย์ให้เป็นระบบที่ทันสมัยและเป็นมาตรฐานเพื่อรองรับนักท่องเที่ยว 9) ความเสี่ยงด้านการใช้พลังงานทดแทนซึ่งยังมีน้อยไม่เพียงพอกับความต้องการใช้พลังงานที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง 10) ความเสี่ยงด้านการจัดการขยะในชุมชนทั้งจากคนในชุมชนเอง และนักท่องเที่ยวที่ยังขาดความตระหนักในการจัดการสิ่งแวดล้อม 11) ความเสี่ยงด้านสุขภาวะของผู้สูงอายุ และจำนวนผู้สูงอายุที่เพิ่มสูงขึ้น และ 12) ความเสี่ยงด้านยาเสพติดแพร่ระบาดในชุมชน เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของยุคโลกาภิวัตน์ เยาวชนสามารถเข้าถึงสื่อในรูปแบบต่างๆ ได้ง่ายขึ้น ผลการหามาตรการและแผนงานควบคุมความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจของชุมชนเศรษฐกิจพอเพียง บ้านดอกบัว จังหวัดพะเยา พบว่า มาตราการและแผนงานควบคุมความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจมีทั้งหมด 4 ด้าน ได้แก่ ด้านการจัดทำบัญชีครัวเรือน ด้านรายรับ ด้านรายจ่าย และด้านการสร้างจิตสำนึกและสืบทอดองค์ความรู้ โดยมาตรการและแผนงานควบคุมความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจทั้งหมดได้ยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวทางในการแก้ปัญหา ข้อเสนอแนะจากการวิจัย ตัวชุมชนเองควรพัฒนาศักยภาพคนในชุมชน ให้ความสำคัญและดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มีการจัดการองค์ความรู้และภูมิปัญญาชาวบ้านที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชน ตลอดจนสร้างเครือข่ายทั้งในระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ และระดับจังหวัด เพื่อส่งเสริมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และการดำเนินกิจกรรมร่วมกัน
  คำสำคัญ การบริหารความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจ, ชุมชนเศรษฐกิจพอเพียง, บ้านดอกบัว จังหวัดพะเยา
  Abstract
      The purposes of this research were 1) to study the social and economic structure and the economic risk management of sufficiency economy community in Ban Dok-Bua village, Phayao Province and 2) to find measures and plans to control economic risks of sufficiency economy community in Ban Dok-Bua village, Phayao Province. Questionnaires, interviewing forms and focus group discussion form were used to collect both quantitative and qualitative data from 208 households in the village, including 10 community leaders, 13 chiefs of production groups and concerned officers. The findings of this research are described as follows: In terms of the social and economic structure and the economic risk management, twelve risk factors were found and listed as follows: 1) the use of chemicals in agriculture risks for rice and weed control in agricultural plots 2) rice production risks due to lack of knowledge on the management side of the business 3) declination of sufficiency economy inheritors risks caused by children to study and work outside the area 4) the risks of water for agricultural irrigation caused by the catchment area of the community is compromised and natural disasters 5) insufficient knowledge of AEC risks such as foreign languages and cultural traditions 6)the risks of the higher living expenses because of the community lifestyle changes and more consumptions 7) handicraft’s raw materials risks because the handicraft from this community is more accurate 8) homestay management risks to be modern and standard system for tourists. 9) alternative energy risks that it’s not enough with the rising demand 10) waste management risks both from the community itself and tourists who lack awareness of environmental management 11) elderly’s health risks and the number of elderly people increases and 12) the epidemic of illegal drugs risks due to the dynamics of globalization and easier access to various media. In terms of measures and plans to control economic risks of sufficiency economy community in Ban Dok-Bua village, Phayao Province were found as follows: 1) the preparation of household accounts 2) the measures to increase revenue 3) the guidelines for reducing household expenditures and 4) creating consciousness and inheritance knowledge. Based on the above measures and plans, the sufficiency economy philosophy as a guide to solving problems. Research recommendations were the community should develop its potentials, focus on Sufficiency Economy, and preserve the knowledges and folk wisdoms. More than that, networking is necessary to knowledge exchange and implementation of joint activities.
   Keywords Risk Management in Economic Factors, Sufficiency Economy Community, Bandok-bua, Phayao Province
DownLoad